ఇంటిలో ఈశాన్య మూలలో స్థలమును
శుద్దిచేసి ,అలికి , బియ్యపు పిండితో గాని ,రంగుల చూర్ణములతో గాని
,ముగ్గులు పెట్టి ,దైవ స్థాపన నిమిత్తమై ఒక పీటను వేయాలి పీట మరీ ఎత్తుగా
గాని ,మరీ పల్లముగా గాని ఉండకూడదు .పిదప ఆ పీటకు కూడా చక్కగా పసుపు వ్రాసి
,కుంకుమతో బొట్టు పెట్టి ,వరి పిండి (బియ్యపు పిండి )తో ముగ్గు వేయాలి
సాదారణంగా అష్ట దళ పద్మాన్నే వేస్తారు .పూజ చేసేవారు తూర్పు ముఖంగా
కూర్చోవాలి .ఏ దైవాన్ని పూజించ బోతున్నారో ఆ దైవం యొక్క ప్రతిమను గాని
,చిత్రపటం గాని ఆ పీటపై ఉంచాలి .ముందుగా పసుపుతో గణపతిని తయారు చేసి
(పసుపును షుమారు అంగుళం సైజులో త్రికోణ ఆకృతిలో ముద్దగా చేసి ) దానికి
కుంకుమ బొట్టు పెట్టి , పిదప ఒక పళ్ళెంలో గాని ,క్రొత్త తుండు గుడ్డ మీద
గాని బియ్యం పోసి దానిపై ఒక తమలపాకు ఉంచి ,అందు పసుపు గణపతి నుంచి
అగరువత్తులు వెలిగించాలి .ఇప్పుడు పూజకు కావలసిన వస్తువులను అమర్చుకోవాలి
.దీపారాధన నైరుతి దిశలో చేయవలెను.
దీపారాధనకు కావలసిన వస్తువులు -దీపారాధన విధానము :
దీపారాధన చేయుటకు కుంది (ప్రమిద )
వెండిది గాని ,ఇత్తడి ది గాని ,మట్టిది గాని వాడ వచ్చును. కుందిలో 3 అడ్డ
వత్తులు 1 కుంభ వత్తి (మధ్యలో ) వేసి నూనెతో తడపవలెను . ఇంకొక అడ్డ వత్తి
నూనెతో తడిపి ఏక హారతిలో(కర్పూర హారతికి వాడే వస్తువు ) వేసి ముందుగా ఏక
హారతిలో వేసిన వత్తిని అగ్గిపుల్లతో వెలిగించి ,వెలిగించిన వత్తితో
కుందిలోని 1 అడ్డ వత్తి 1 కుంభ వత్తి వెలిగించ వలెను. తర్వాత చేయి
కడుక్కుని నూనె కుంది నిండా వేసి పిదప ఆ కుందికి మూడు చోట్ల కుంకుమ
అలంకారము చేయవలెను . తర్వాత అక్షతలు వేసి దీపారాదనను లక్ష్మీ స్వరూపముగా
భావించి నమస్కారము చేయవలెను . కుందిలో మిగిలిన రెండు అడ్డ వత్తులు పూజా
సమయంలో ధూపము చూపిన తరువాత దీపము చూపించుటకు వాడవలెను.దీపారాధనకు నువ్వుల
నూనెగాని ,కొబ్బరి నూనెగాని ,ఆవు నెయ్యి గాని వాడవచ్చును . ఈ విధంగా దీపం
వెలిగించి ఘంటను వాయిస్తూ నమస్కరించి ఈ క్రింది శ్లోకమును చదువు కొనవలెను.
ఘంటా నాదము :
శ్లో || ఆగ మార్ధంతు దేవానాం గమనార్ధంతు రక్ష సామ్
కుర్యా ద్ఘంటారవం తత్ర దేవతా హ్వాహన లాంచనమ్
మనము ఆచమనము చేసినటువంటి పంచ పాత్రలోని
నీళ్ళు దేవుని పూజకు వినియోగించ రాదు. పూజకు విడిగా ఒక గ్లాసు గాని ,చెంబు
గాని తీసుకుని దానిలో శుద్ధ జలమును పోసి ఆ చెంబునకు కలశారాధన చేసి ఆ నీళ్ళు
మాత్రమే దేవుని పూజకు ఉపయోగించ వలెను.
వరలక్ష్మీ దేవి బొమ్మ (శక్త్యాను సారముగా బంగారము కాని వెండి కాని ) లేదా చిత్ర పటము ,వరలక్ష్మీ దేవిని కొందరు కొబ్బరికాయకు పసుపు పూసి ,బొట్టు పెట్టి కలశం పై పెట్టి పూజిస్తారు .మరి కొందరు ఈ విధంగా తయారు చేసి పూజిస్తారు. కొబ్బరికాయకు పీచు తీసి కాయను బాగా గీకి , నున్నగా చేసి ,తొడిమను పైకి వచ్చేలా ఉంచుకుని ,పసుపు రాసి గోధుమ, మైదా లేదా పసుపుముద్దతో చేసిన ముక్కు చెవులు అమర్చి ,కాటుకను పుల్లతో తీసుకుని కళ్ళు ,కనుబొమలను గీసి,కళ్ళ లోపల నాన బెట్టిన సుద్దా ముక్కతో తెలుపు రంగు గీసి మరల కనుపాపకు కాటుకను మధ్యలో గుండ్రముగా పెట్టి ,నోరు తిలకముతో గాని లిప్ స్టిక్ తో గాని పెట్టి ,ఈ బొమ్మను పెద్ద చెంబు పై గాని ,బిందె పై గాని అమర్చుతారు. కొత్త జాకెట్టు గుడ్డను త్రిభుజా కారములో మడచి పైన తొడిమకు తొడుగుతారు. కొత్త చీరను కట్టి ,ఆభరణములతో అలంకరించి ఈ విధంగా చేసిన బొమ్మను వరలక్ష్మీ దేవిగా భావించి పూజిస్తారు.
ఇంకను పూజకు కావలసిన వస్తువులు :
పూజకు బంగారు కాని ,వెండితో కాని చేసిన కాసు ( దీనిని కొందరు ప్రతి సంవత్సరము కొత్తది తీసుకుని దేవి వద్ద ఉంచి పూజిస్తారు. కొందరు ఒకసారి తీసుకున్నదే ప్రతి సంవత్సరము దేవి వద్ద వుంచి పూజిస్తారు ) దూపమునకు సాంబ్రాణి ,అగరుబత్తి ,దీపారాదనకు కుందిలు ,ఆవునెయ్యి ,అగ్గిపెట్టె ,పత్తితో చేసిన వత్తులు మరియు అక్షతలు (పసుపుతో కలిపిన బియ్యం కొద్దిగా ) ,పసుపు ,కుంకుమ, పువ్వులు, గంధం, హారతి కర్పూరం, పళ్ళు, కొబ్బరికాయలు, తోరములు, (దారమును తొమ్మిది వరసలుగా తీసి పసుపు రాసి తొమ్మిది చోట్ల పువ్వులతో తొమ్మిది ముడులు వేసి సిద్దముగా ఉంచుకొనవలెను. నివేదనకు స్త్రీ దేవతా రాధనకు ప్రత్యేకంగా చలిమిడి( బియ్యం పిండి, బెల్లంతో చేస్తారు ) పానకం (శుద్దమైన నీటిలో బెల్లం కలిపి ఏలక్కాయ పొడి , మిరియాల పొడి కొద్దిగా కలుపుతారు. ) మహా నైవేద్యము కొరకు మంచి భక్ష్యములతో కూడిన భోజనము తొమ్మిది రకాల పిండి వంటలు రకమునకు తొమ్మిది చొప్పున పళ్ళెములో ఉంచి ,దానిపై తోరమును,తాంబూలము ను (మూడు తమలపాకులు ,వక్క, పండు ,పువ్వులు) పెట్టి ముత్తైదువునకు వాయనము ఇవ్వవలెను.(శక్తి ఉన్నవారు జాకెట్టు గుడ్డ కూడా పెట్ట వచ్చును.) వ్రతము పూర్తి అయిన తరువాత ఆ రోజు సాయంత్రము వీలైనచో కొందరు ముత్తైదువులను పిలిచి తాంబూలము ఇస్తారు. ఇవన్నియు అమర్చు కొనిన తరువాత పూజకు సిద్దము చేసుకొనిన పిమ్మట యజమానులు (పూజ చేసేవారు )
ఈ దిగువ కేశవ నామాలను స్మరిస్తూ ఆచమనం చేయాలి ఈ నామములు మొత్తం 24 కలవు.
1 ఓం కేశవాయ స్వాహా " అని చెప్పుకొని చేతిలో నీరు తీసుకొని లోనికి తీసుకోవాలి
2 . " ఓం నారాయణాయ స్వాహా "అనుకొని ఒకసారి
3 . " ఓం మాధవాయ స్వాహా " అనుకొని ఒకసారి జలమును పుచ్చుకోనవలెను .తరువాత
4 . " ఓం గోవిందాయ నమః " అని చేతులు కడుగు కోవాలి .
5 . " విష్ణవే నమః " అనుకుంటూ నీళ్ళు త్రాగి, మధ్య వ్రేలు , బొటన వ్రేళ్ళతో కళ్ళు తుడుచుకోవాలి .
6 . " ఓం మధుసూదనాయ నమః " అని పై పెదవిని కుడి నుంచి ఎడమకి నిమురుకోవాలి .
7 . "ఓం త్రివిక్రమాయ నమః " క్రింది పెదవిని కుడి నుంచి ఎడమకి నిమురుకోవాలి .
8 ,9 ." ఓం వామనాయ నమః " " ఓం శ్రీధరాయ నమః " ఈ రెండు నామాలు స్మరిస్తూ తలపై కొంచెం నీళ్ళు చల్లు కోవాలి
.10 . ఓం హృషీ కేశాయ నమః ఎడమ చేతిలో నీళ్ళు చల్లాలి .
11 . ఓం పద్మనాభాయ నమః పాదాలపై ఒక్కొక్క చుక్క నీరు చల్లు కోవాలి .
12 . ఓం దామోదరాయ నమః శిరస్సుపై జలమును ప్రోక్షించు కోవలెను .
13 .ఓం సంకర్షణాయ నమః చేతి వ్రేళ్ళు గిన్నెలా వుంచి గడ్డము తుడుచుకోనవలెను .
14 . ఓం వాసుదేవాయ నమః వ్రేళ్ళతో ముక్కును వదులుగా పట్టుకొనవలెను .
15 .16 . ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః ఓం అనిరుద్దాయ నమః నేత్రాలు తాకవలెను .
17 .18 .ఓం పురుషోత్తమాయ నమః ఓం అధోక్షజాయ నమః రెండు చెవులూ తాక వలెను
19 .20 ఓం నార సింహాయ నమః ఓం అచ్యుతాయ నమః బొడ్డును స్పృశించ వలెను .
21 .ఓం జనార్ధనాయ నమః చేతి వ్రేళ్ళతో వక్ష స్థలం , హృదయం తాకవలెను .
22 . ఓం ఉపేంద్రాయ నమః చేతి కొనతో శిరస్సు తాకవలెను .
23 .24 .ఓం హరయే నమః ఓం శ్రీ కృష్ణాయ నమః కుడి మూపురమును ఎడమ చేతి తోను , ఎడమ మూపురమును కుడి చేతితోను ఆచమనం చేసిన తరువాత ఆచమనం చేసి ,వెంటనే సంకల్పము చెప్పుకోనవలెను .
ఆచమనము అయిన తరువాత ,కొంచెం నీరు చేతిలో పోసుకుని నేలపై చిలకరించుతూ ఈ శ్లోకమును పటించవలెను .
శ్లో || ఉత్తిష్టంతు భూత పిశాచాః యేతే భూమి భారకాః
యేతేషామ విరోదేన బ్రహ్మ కర్మ సమారభే ||
1 ఓం కేశవాయ స్వాహా " అని చెప్పుకొని చేతిలో నీరు తీసుకొని లోనికి తీసుకోవాలి
2 . " ఓం నారాయణాయ స్వాహా "అనుకొని ఒకసారి
3 . " ఓం మాధవాయ స్వాహా " అనుకొని ఒకసారి జలమును పుచ్చుకోనవలెను .తరువాత
4 . " ఓం గోవిందాయ నమః " అని చేతులు కడుగు కోవాలి .
5 . " విష్ణవే నమః " అనుకుంటూ నీళ్ళు త్రాగి, మధ్య వ్రేలు , బొటన వ్రేళ్ళతో కళ్ళు తుడుచుకోవాలి .
6 . " ఓం మధుసూదనాయ నమః " అని పై పెదవిని కుడి నుంచి ఎడమకి నిమురుకోవాలి .
7 . "ఓం త్రివిక్రమాయ నమః " క్రింది పెదవిని కుడి నుంచి ఎడమకి నిమురుకోవాలి .
8 ,9 ." ఓం వామనాయ నమః " " ఓం శ్రీధరాయ నమః " ఈ రెండు నామాలు స్మరిస్తూ తలపై కొంచెం నీళ్ళు చల్లు కోవాలి
.10 . ఓం హృషీ కేశాయ నమః ఎడమ చేతిలో నీళ్ళు చల్లాలి .
11 . ఓం పద్మనాభాయ నమః పాదాలపై ఒక్కొక్క చుక్క నీరు చల్లు కోవాలి .
12 . ఓం దామోదరాయ నమః శిరస్సుపై జలమును ప్రోక్షించు కోవలెను .
13 .ఓం సంకర్షణాయ నమః చేతి వ్రేళ్ళు గిన్నెలా వుంచి గడ్డము తుడుచుకోనవలెను .
14 . ఓం వాసుదేవాయ నమః వ్రేళ్ళతో ముక్కును వదులుగా పట్టుకొనవలెను .
15 .16 . ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః ఓం అనిరుద్దాయ నమః నేత్రాలు తాకవలెను .
17 .18 .ఓం పురుషోత్తమాయ నమః ఓం అధోక్షజాయ నమః రెండు చెవులూ తాక వలెను
19 .20 ఓం నార సింహాయ నమః ఓం అచ్యుతాయ నమః బొడ్డును స్పృశించ వలెను .
21 .ఓం జనార్ధనాయ నమః చేతి వ్రేళ్ళతో వక్ష స్థలం , హృదయం తాకవలెను .
22 . ఓం ఉపేంద్రాయ నమః చేతి కొనతో శిరస్సు తాకవలెను .
23 .24 .ఓం హరయే నమః ఓం శ్రీ కృష్ణాయ నమః కుడి మూపురమును ఎడమ చేతి తోను , ఎడమ మూపురమును కుడి చేతితోను ఆచమనం చేసిన తరువాత ఆచమనం చేసి ,వెంటనే సంకల్పము చెప్పుకోనవలెను .
ఆచమనము అయిన తరువాత ,కొంచెం నీరు చేతిలో పోసుకుని నేలపై చిలకరించుతూ ఈ శ్లోకమును పటించవలెను .
శ్లో || ఉత్తిష్టంతు భూత పిశాచాః యేతే భూమి భారకాః
యేతేషామ విరోదేన బ్రహ్మ కర్మ సమారభే ||
ప్రాణాయామమ్య:
ఓం భూ : -ఓం భువః ఓం సువః - ఓం మహః -ఓం జనః ఓం తపః - ఓగ్ సత్యం -ఓం తత్ సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహీ దీయో యోనః ప్రచోదయాత్ - ఓం ఆపోజ్యోతిర సోమృతం బ్రహ్మ భూర్భువ స్సువరోం అని సంకల్పము చెప్పు కొనవలెను.
సంకల్పము:
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్ధం శుభే శోభన ముహూర్తే అద్య బ్రాహ్మణః (ఇక్కడ శ్రీ మహా విష్ణో రాజ్ఞాయ అని కూడా చెప్పవచ్చు ) ద్వితీయ పరార్దె శ్వేత వరాహ కల్పే వైవస్వత మన్వంతరే కలియుగే ప్రధమ పాదే జంబూ ద్వీపే భరత వర్షే భరత ఖండే మేరోర్దక్షిణ దిగ్బాగే శ్రీ శైలస్య ఈశాన్య ప్రదేశే (మనకు శ్రీశైలము ప్రధాన క్షేత్రము కావున మనము శ్రీశైలమునకు ఏ దిక్కున ఉన్నామో ఆ దిక్కు చెప్పుకొనవలెను ), కృష్ణా గోదావర్యో : మధ్య ప్రదేశే (మనం ఏ ఏ నదులకు మధ్యన ఉన్నామో ఆయా నదుల పేర్లు చెప్పుకొనవలెను ), శోభన గృహే (అద్దె ఇల్లు ఐనచో వసతి గృహే అనియు , సొంత ఇల్లయినచో స్వగృహే అనియు చెప్పుకొనవలెను ), సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ హరి హర సన్నిదౌ అస్మిన్ వర్తమానే వ్యావహారిక చాంద్రమానేన .......... సంవత్సరే , (ఇక్కడ తెలుగు సంవత్సరమును అంటే పూజ చేయునపుడు ఏ సంవత్సరము జరుగు చున్నదో ఆ సంవత్సరము యొక్క పేరు చెప్పుకొనవలెను. ) ......... ఆయనే , సంవత్సరమునకు రెండు ఆయనములు - ఉత్తరాయణము, దక్షిణాయనము . జనవరి 15 మకర సంక్రమణం మొదలు జూలై 14 కర్కాటక సంక్రమణం వరకు ఉత్తరాయణము , జూలై 15 కర్కాటక సంక్రమణము నుండి మరల జనవరి 14 పెద్ద పండుగ అనగా మకర సంక్రమణము వరకు దక్షిణాయనం పూజ చేయునపుడు ఏ ఆయనము జరుగుచున్నదో దానిని చెప్పవలెను )...........ఋతు : (వసంత ,గ్రీష్మ , వర్ష మొ || ఋతువు లలో పూజ సమయములో జరుగుచున్న ఋతువు పేరు )............మాసే , (చైత్ర , వైశాఖ మొ || పన్నెండు మాసములలో పూజాసమయంలో జరుగు చున్న మాసం పేరు ) .......పక్షే , (నెలకు రెండు పక్షములు పౌర్ణమికి ముందు శుక్ల పక్షము , అమావాస్యకు ముందు కృష్ణ పక్షములు వీటిలో పూజ జరుగుచున్న సమయమున గల పక్షము పేరు ) ........తిధౌ , (ఆరోజు తిది ) .........వాసరే (ఆ రోజు ఏ వారమైనది చెప్పుకొని ) శుభ నక్షత్రే , శుభయోగే ,శుభ కరణే ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభ తిధౌ మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్ధం పురుషులైనచో శ్రీమాన్ ...........గోత్రస్య ........నామధేయః, శ్రీమత్యః , గోత్రస్య ,నామదేయస్య అనియు, స్త్రీలైనచో శ్రీమతి , గోత్రవతి , నామదేయవతి, శ్రీమత్యాః ,గోత్ర వత్యాః, నామధేయవత్యాః , అనియు (పూజచేయువారి గోత్రము , నామము చెప్పి ) నామదేయస్యః ధర్మపత్నీ సమేతస్యః (పురుషులైనచో ) మమ సహ కుటుంబస్య ,క్షేమ స్థైర్య, వీర్య , విజయ ,అభయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభి వృద్ద్యర్ధం, ధర్మార్ధ కామ మోక్ష ఫల పురుషార్ధ సిద్ద్యర్ధం , పుత్ర పౌత్రాభి వృధ్యర్ధం,సకల విధ మనోవాంచాఫల సిద్ద్యర్ధం , శ్రీ శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ముద్దిశ్య వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రీత్యర్ధం (ఏ దేవుని పూజించు చున్నామో ఆ దేవునియొక్క పేరు చెప్పుకొని ) సంభ వద్భి రుపచారై : సంభవతాని యమేన సంభవతా ప్రకారేణ యావచ్చక్తి (నాకు తోచిన రీతిలో ,నాకు తోచిన నియమములతో ,నాకు తోచిన విధముగా ,భక్తి శ్రద్దలతో సమర్పించు కుంటున్న పూజ ) ధ్యానా వాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే .తదంగ కలశ పూజాం కరిష్యే || పిదప కలశారాదనను చేయవలెను .
లక్ష్మీ అష్టోత్తర శతనామ పూజాం సమర్పయామి .
వరలక్ష్మీ వ్రత కధా ప్రారంభము
సూత పౌరాణి కుండు శౌనకుడు మొదలగు మహర్షులను చూచి యిట్లనియె : ముని వర్యులారా స్త్రీలకు సకల సౌభాగ్యములు కలుగునట్టి ఒక వ్రత రాజంబును పరమేశ్వరుడు పార్వతీ దేవికి చెప్పెను. దానిని చెప్పెదను వినుడు.
ఒకప్పుడు కైలాస పర్వతమున వజ్రములు, వైడూర్యములు, మణులు, మొదలగు వాటితో కూడిన సింహాసన మందు పరమేశ్వరుడు కూర్చుండి యుండగా పార్వతీ దేవి పరమేశ్వరునకు నమస్కరించి 'దేవా ! లోకమున స్త్రీలు ఏ వ్రతము చేసినచో సర్వ సౌభాగ్యములు ,పుత్ర పౌత్రాదులు కలిగి సుఖంబుగా నుందురో అట్టి వ్రతము నాకు చెప్పు మనిన ఆ పరమేశ్వరుడు ఈ విధంగా పలికెను. 'ఓ మనోహరీ ! స్త్రీలకు పుత్ర పౌత్రాది సంపత్తులను కలుగ చేసెడి వరలక్ష్మీ వ్రతము అను ఒక వ్రతము కలదు. ఆ వ్రతమును శ్రావణ మాస శుక్ర పక్ష పూర్ణిమకు ముందుగా వచ్చెడి శుక్రవారము నాడు చేయవలయు ' ననిన పార్వతీ దేవి యిట్లనియె . 'ఓ లోకారాధ్యా ! నీ వానతిచ్చిన వరలక్ష్మీ వ్రతమును ఎట్లు చేయ వలయును? ఆ వ్రతమునకు విధియేమి? ఏ దేవతను పూజింప వలయును? పూర్వము ఎవరిచే ఈ వ్రతము ఆచరింప బడినది? వీని నెల్ల వివరముగా చెప్ప వలయు ' నని ప్రార్ధింపగా పరమేశ్వరుండు పార్వతీ దేవిని చూచి యిట్లనియె - 'ఓ కాత్యాయినీ ! వరలక్ష్మీ వ్రతము వివరముగా చెప్పెదను వినుము. మగధ దేశమున కుండినము అను నొక పట్టణము కలదు. ఆ పట్టణము బంగారు ప్రాకారంబుల తోడను ,బంగారు గోడలు గల ఇండ్ల తోడను గూడి యుండెను.అట్టి పట్టణము నందు చారుమతి యను నొక బ్రాహ్మణ స్త్రీ కలదు. ఆ వనితా మణి పెనిమిటిని (భర్తని ) దేవునితో సమానముగా తలచి ప్రతి దినమును ఉదయమున మేల్కొని స్నానము చేసి పుష్పములచే పెనిమిటిని (భర్తను ) పూజ చేసిన పిదప అత్త మామలకు అనేక విధములైన ఉపచారములు చేసి ఇంటి పనులను చేసికొని ,గయ్యాళి గాక మితముగాను ,ప్రియముగాను భాషించుచు నుండెను.
శ్లో || నమస్తే సర్వ లోకానాం జనన్యై పుణ్య మూర్తయే ,
శరణ్యే త్రిజగ ద్వంద్వే విష్ణు వక్ష స్థలా లయే||
అని అనేక విధముల స్తోత్రము చేసి 'ఓ జగజ్జననీ ! నీ కటాక్షంబు గలిగె నేని జనులు ధన్యులగును, విధ్వాంసులుగను , సకల సంపన్నులుగను, నయ్యెదరు. నేను నా జన్మాంతరమున చేసిన పుణ్య విశేషము వలన మీ పాడ దర్శనము నాకు కలిగెనని నమస్కరించెను. మహాలక్ష్మి సంతోషము చెంది చారుమతికి అనేక వరములిచ్చి అంతర్దానంబు (అదృశ్య మయ్యెను ) నొందెను. చారుమతి తక్షణంబున (వెంటనే ) నిదుర మేల్కొని ఇంటికి నాలుగు ప్రక్కలం జూచి వరలక్ష్మీ దేవిని గానక ' ఓహొ ! మనము కలగంటి 'మని ఆ స్వప్న వృత్తాంతమును పెనిమిటి (భర్త ) - మామగారు మొదలైన వారితో చెప్పగా , వారు ' ఈ స్వప్నము చాలా ఉత్తమ మైనదని ,శ్రావణ మాసము వచ్చిన తోడనే వరలక్ష్మీ వ్రతమును తప్పక చేయవలసిన 'దని , చెప్పిరి.
పిమ్మట చారుమతీ దేవియును ,స్వప్నంబును విన్న స్త్రీలను శ్రావణ మాసము ఎప్పుడు వచ్చునా యని ఎదురు చూచు చుండిరి . ఇట్లుండగా వీరి భాగ్యో దయంబున (అదృష్టము వలన ) శ్రావణ మాస పూర్ణిమకు ముందుగా వచ్చెడి శుక్రవారము వచ్చెను. అంత చారుమతి మొదలగు స్త్రీలందరును ఈ దినమే కదా వరలక్ష్మీ దేవి చెప్పిన దినమని ఉదయంబునే మేల్కాంచి స్నానము చేసి శుభ్రమైన వస్త్రములను కట్టుకుని చారుమతీ దేవి గృహమున ఒక ప్రదేశము నందు గో మయంబుచే (ఆవు పేడచే) అలికి మంటపమును ఏర్పరిచి అందు ఒక ఆసనము వైచి దానిపై బియ్యము పోసి కలశం ఏర్పరిచి అందు వరలక్ష్మీ దేవిని ఆవాహనము చేసి చారుమతి మొదలగు స్త్రీలందరూ మిగుల భక్తి యుక్తులై సాయంకాలమున -
శ్లో || పద్మాసనే పద్మకరే సర్వలోకైక పూజితే
నారాయణ ప్రియై దేవీ సుప్రీతా భవ సర్వదా ||
అను శ్లోకముచే ధ్యానా వాహనాది షోడశోపచార పూజలను చేసి తొమ్మిది సూత్రములు గల తోరములను దక్షిణ హస్తమున (కుడి చేతి యందు ) కట్టుకుని వరలక్ష్మీ దేవికి నానా విధ భక్ష్య భోజ్యంబులను (అన్ని రకముల పిండి వంటలను ) నైవేద్యము చేసి , ప్రదక్షిణము చేసిరి .
ఇంక
చెప్పనేల ! మూడవ ప్రదక్షణము చేసిన తోడనే ఆ స్త్రీలందరూ సర్వ భూషణ అలంకార
భూషిత లయి చారుమతి మొదలగు ఆ స్త్రీల గృహముల నెల్ల స్వర్ణ మయము లయి
(బంగారముతో నిండి ) రధ గజ తురగ (రధములు, ఏనుగులు ,గుర్రములతో ) వాహనముల తోడ
నిండి యుండెను.
అంత ఆ స్త్రీలను తీసికొని గృహములకు పోవుటకు వారి వారి ఇండ్ల నుండి గుర్రములు ,ఏనుగులు, రధములు ,బండ్లను వరలక్ష్మీ దేవిని పూజించు చుండు స్థలమునకు వచ్చి నిలిచి యుండెను .పిదప చారుమతి మొదలగు స్త్రీలందరూ తమకు కల్పోక్త ప్రకారముగా పూజ చేయించిన బ్రాహ్మణోత్తముని గంధ పుష్పాక్షతలచే పూజించి పండ్రెండు కుడుములు ,పాయస దానంబిచ్చి దక్షిణ తాంబూలముల నొసంగి నమస్కారము చేసి బ్రాహ్మణో త్తమునిచే ఆశీర్వాదంబు నొంది వరలక్ష్మీ దేవికి నివేదనము చేసిన భక్ష్యాదులను బందువుల తోడ ఎల్లరును భుజించి , తమ కొరకు వచ్చి కాచుకొని యున్న గుర్రములు ,ఏనుగులు, మొదలగు వాహనముల నెక్కి తమ తమ ఇళ్ళకు పోయిరి. అపుడు వారు ఒకరితో నొకరు ' ఆహా ! చారుమతీ దేవి భాగ్యంబే మని చెప్ప వచ్చును. వరలక్ష్మీ దేవి తనంతట తానే స్వప్నములో వచ్చి ప్రత్యక్ష మయ్యెను. ఆ చారుమతీ దేవి వలననే గదా మనకిట్టి మహాభాగ్య సంపత్తులు గలిగేనని చారుమతీ దేవిని మిక్కిలి పొగడుచు తమ తమ ఇండ్లకు పోయి చేరిరి . నాటి నుండి యు చారుమతి మొదలగు స్త్రీ లందరును ప్రతి సంవత్సరము ఈ వ్రతంబు చేయుచూ పుత్ర పౌత్రాభి వృద్ది కలిగి ధన కనక వస్తు వాహనముల తోడ గూడుకుని సుఖంబుగ నుండిరి.
కావున ఓ పార్వతీ ! యీ ఉత్తమమైన వ్రతమును బ్రాహ్మణాది నాలుగు జాతులవారును చేయవచ్చును .అటు లొనర్చిన సర్వ సౌభాగ్యములు కలిగి సుఖముగ నుందురు .ఈ కథను విను వారలకు ,చదువు వారలకు వరలక్ష్మీ ప్రసాదము వలన సకల కార్యంబులు సిద్దించును.
ఆ చారుమతీ దేవి చేసిన వ్రతమును లోకమంతా చేశారు .లోకమంతా చేసిన వ్రతమును మనమూ చేశాము .వ్రత లోపమైనా కధ లోపం కారాదు. భక్తి తప్పినా ఫలం తప్పరాదు.సర్వే జనాః సుఖినో భవంతు అని నమస్కారము చేయవలెను.
ఓం భూ : -ఓం భువః ఓం సువః - ఓం మహః -ఓం జనః ఓం తపః - ఓగ్ సత్యం -ఓం తత్ సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహీ దీయో యోనః ప్రచోదయాత్ - ఓం ఆపోజ్యోతిర సోమృతం బ్రహ్మ భూర్భువ స్సువరోం అని సంకల్పము చెప్పు కొనవలెను.
సంకల్పము:
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్ధం శుభే శోభన ముహూర్తే అద్య బ్రాహ్మణః (ఇక్కడ శ్రీ మహా విష్ణో రాజ్ఞాయ అని కూడా చెప్పవచ్చు ) ద్వితీయ పరార్దె శ్వేత వరాహ కల్పే వైవస్వత మన్వంతరే కలియుగే ప్రధమ పాదే జంబూ ద్వీపే భరత వర్షే భరత ఖండే మేరోర్దక్షిణ దిగ్బాగే శ్రీ శైలస్య ఈశాన్య ప్రదేశే (మనకు శ్రీశైలము ప్రధాన క్షేత్రము కావున మనము శ్రీశైలమునకు ఏ దిక్కున ఉన్నామో ఆ దిక్కు చెప్పుకొనవలెను ), కృష్ణా గోదావర్యో : మధ్య ప్రదేశే (మనం ఏ ఏ నదులకు మధ్యన ఉన్నామో ఆయా నదుల పేర్లు చెప్పుకొనవలెను ), శోభన గృహే (అద్దె ఇల్లు ఐనచో వసతి గృహే అనియు , సొంత ఇల్లయినచో స్వగృహే అనియు చెప్పుకొనవలెను ), సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ హరి హర సన్నిదౌ అస్మిన్ వర్తమానే వ్యావహారిక చాంద్రమానేన .......... సంవత్సరే , (ఇక్కడ తెలుగు సంవత్సరమును అంటే పూజ చేయునపుడు ఏ సంవత్సరము జరుగు చున్నదో ఆ సంవత్సరము యొక్క పేరు చెప్పుకొనవలెను. ) ......... ఆయనే , సంవత్సరమునకు రెండు ఆయనములు - ఉత్తరాయణము, దక్షిణాయనము . జనవరి 15 మకర సంక్రమణం మొదలు జూలై 14 కర్కాటక సంక్రమణం వరకు ఉత్తరాయణము , జూలై 15 కర్కాటక సంక్రమణము నుండి మరల జనవరి 14 పెద్ద పండుగ అనగా మకర సంక్రమణము వరకు దక్షిణాయనం పూజ చేయునపుడు ఏ ఆయనము జరుగుచున్నదో దానిని చెప్పవలెను )...........ఋతు : (వసంత ,గ్రీష్మ , వర్ష మొ || ఋతువు లలో పూజ సమయములో జరుగుచున్న ఋతువు పేరు )............మాసే , (చైత్ర , వైశాఖ మొ || పన్నెండు మాసములలో పూజాసమయంలో జరుగు చున్న మాసం పేరు ) .......పక్షే , (నెలకు రెండు పక్షములు పౌర్ణమికి ముందు శుక్ల పక్షము , అమావాస్యకు ముందు కృష్ణ పక్షములు వీటిలో పూజ జరుగుచున్న సమయమున గల పక్షము పేరు ) ........తిధౌ , (ఆరోజు తిది ) .........వాసరే (ఆ రోజు ఏ వారమైనది చెప్పుకొని ) శుభ నక్షత్రే , శుభయోగే ,శుభ కరణే ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభ తిధౌ మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్ధం పురుషులైనచో శ్రీమాన్ ...........గోత్రస్య ........నామధేయః, శ్రీమత్యః , గోత్రస్య ,నామదేయస్య అనియు, స్త్రీలైనచో శ్రీమతి , గోత్రవతి , నామదేయవతి, శ్రీమత్యాః ,గోత్ర వత్యాః, నామధేయవత్యాః , అనియు (పూజచేయువారి గోత్రము , నామము చెప్పి ) నామదేయస్యః ధర్మపత్నీ సమేతస్యః (పురుషులైనచో ) మమ సహ కుటుంబస్య ,క్షేమ స్థైర్య, వీర్య , విజయ ,అభయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభి వృద్ద్యర్ధం, ధర్మార్ధ కామ మోక్ష ఫల పురుషార్ధ సిద్ద్యర్ధం , పుత్ర పౌత్రాభి వృధ్యర్ధం,సకల విధ మనోవాంచాఫల సిద్ద్యర్ధం , శ్రీ శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ముద్దిశ్య వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రీత్యర్ధం (ఏ దేవుని పూజించు చున్నామో ఆ దేవునియొక్క పేరు చెప్పుకొని ) సంభ వద్భి రుపచారై : సంభవతాని యమేన సంభవతా ప్రకారేణ యావచ్చక్తి (నాకు తోచిన రీతిలో ,నాకు తోచిన నియమములతో ,నాకు తోచిన విధముగా ,భక్తి శ్రద్దలతో సమర్పించు కుంటున్న పూజ ) ధ్యానా వాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే .తదంగ కలశ పూజాం కరిష్యే || పిదప కలశారాదనను చేయవలెను .
కలశ పూజను గూర్చిన వివరణ :వెండి
, రాగి, లేక కంచు గ్లాసులు (లేదా పంచ పాత్రలు ) రెండింటిలో శుద్ధ జలమును
తీసుకుని ఒక దానియందు ఉద్దరిణిని, రెండవ దానియందు అక్షతలు ,తమలపాకు, పువ్వు
ఉంచుకొనవలెను. రెండవ పాత్రకు బయట మూడు వైపులా గంధమును వ్రాసి కుంకుమను
అద్దవలెను. ఇట్లు చేయునపుడు గ్లాసును గుండ్రముగా త్రిప్పుచూ గంధమును గాని
,కుంకుమను గాని పూయరాదు .గంధమును ఉంగరపు వేలితో పూయవలెను. కుంకుమ అక్షతలు
వగైరా బొటన,మధ్య, ఉంగరపు వ్రేళ్ళను కలిపి సమర్పించవలెను. యజమానులు
(ఒక్కరైతే ఒకరు, దంపతులైతే ఇద్దరూను ) ఆ కలశాన్ని కుడి చేతితో మూసి ఉంచి
,ఇలా అనుకోవాలి .ఈ విధముగా కలశమును తయారు చేసి పూజను చేయునపుడు మొదటగా ఈ
శ్లోకమును చదువ వలెను.
మం || కలశస్య ముఖే విష్ణు : కంటే రుద్ర స్సమాశ్రితః
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మ మధ్యే మాతృ గణా స్మృతాః ||
ఋగ్వేదో ధ యజుర్వేద స్సామ వేదో హ్యధర్వణః
అంగైశ్చ సహితా స్సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః
శ్లో || గంగైచ యమునే చైవ గోదావరి ,సరస్వతి ,నర్మదా సింధు కావేర్యౌ జలేస్మిన్ సన్నిధం కురు.||
అనే ఈ శ్లోకమును చదువుకుని ఈ క్రింది విధంగా పూజించ వలెను.
ఏవం కలశ పూజాం కుర్యాత్ ,పూజార్ధం మమ దురిత క్షయ కారకాః కలశోదకేన ఓం దేవం సంప్రోక్ష్య
(కలశ మందలి ఉదకమును దేవునిపై చల్లాలి ) ,ఓం ఆత్మానం సంప్రోక్ష్య అని (ఆ నీటిని తనపై చల్లుకోవాలి ) ఓం పూజా ద్రవ్యాణి సంప్రోక్ష్య (పూజా ద్రవ్యములపై కూడా చల్లాలి ) కలశ మందలి నీటిని పై మంత్రం చదువుతూ పువ్వుతో గాని ,ఆకుతో గాని చల్లాలి .
మార్జనము: ఓం అపవిత్రః పవిత్రోవా సర్వా వస్థాం గతోపివా
యస్మరే త్పుండరీ కాక్షం సభాహ్యాభ్యంతర శ్సుచి :
అని పిదప కాసిన అక్షతలు ,పసుపు శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవి ప్రతిమపై వేసి ,ఆమెను తాకి నమస్కరించవలెను.
ప్రార్ధన : శ్లో || పద్మాసనే పద్మకరే సర్వ లోకైక పూజితే
నారాయణ ప్రియే దేవి సుప్రీతా భవ సర్వదా
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ప్రార్ధనా నమస్కారం సమర్పయామి అని దేవికి నమస్కరించ వలెను .
మం || కలశస్య ముఖే విష్ణు : కంటే రుద్ర స్సమాశ్రితః
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మ మధ్యే మాతృ గణా స్మృతాః ||
ఋగ్వేదో ధ యజుర్వేద స్సామ వేదో హ్యధర్వణః
అంగైశ్చ సహితా స్సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః
శ్లో || గంగైచ యమునే చైవ గోదావరి ,సరస్వతి ,నర్మదా సింధు కావేర్యౌ జలేస్మిన్ సన్నిధం కురు.||
అనే ఈ శ్లోకమును చదువుకుని ఈ క్రింది విధంగా పూజించ వలెను.
ఏవం కలశ పూజాం కుర్యాత్ ,పూజార్ధం మమ దురిత క్షయ కారకాః కలశోదకేన ఓం దేవం సంప్రోక్ష్య
(కలశ మందలి ఉదకమును దేవునిపై చల్లాలి ) ,ఓం ఆత్మానం సంప్రోక్ష్య అని (ఆ నీటిని తనపై చల్లుకోవాలి ) ఓం పూజా ద్రవ్యాణి సంప్రోక్ష్య (పూజా ద్రవ్యములపై కూడా చల్లాలి ) కలశ మందలి నీటిని పై మంత్రం చదువుతూ పువ్వుతో గాని ,ఆకుతో గాని చల్లాలి .
మార్జనము: ఓం అపవిత్రః పవిత్రోవా సర్వా వస్థాం గతోపివా
యస్మరే త్పుండరీ కాక్షం సభాహ్యాభ్యంతర శ్సుచి :
అని పిదప కాసిన అక్షతలు ,పసుపు శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవి ప్రతిమపై వేసి ,ఆమెను తాకి నమస్కరించవలెను.
ప్రార్ధన : శ్లో || పద్మాసనే పద్మకరే సర్వ లోకైక పూజితే
నారాయణ ప్రియే దేవి సుప్రీతా భవ సర్వదా
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ప్రార్ధనా నమస్కారం సమర్పయామి అని దేవికి నమస్కరించ వలెను .
కలశ పూజను గూర్చిన వివరణ :వెండి
, రాగి, లేక కంచు గ్లాసులు (లేదా పంచ పాత్రలు ) రెండింటిలో శుద్ధ జలమును
తీసుకుని ఒక దానియందు ఉద్దరిణిని, రెండవ దానియందు అక్షతలు ,తమలపాకు, పువ్వు
ఉంచుకొనవలెను. రెండవ పాత్రకు బయట మూడు వైపులా గంధమును వ్రాసి కుంకుమను
అద్దవలెను. ఇట్లు చేయునపుడు గ్లాసును గుండ్రముగా త్రిప్పుచూ గంధమును గాని
,కుంకుమను గాని పూయరాదు .గంధమును ఉంగరపు వేలితో పూయవలెను. కుంకుమ అక్షతలు
వగైరా బొటన,మధ్య, ఉంగరపు వ్రేళ్ళను కలిపి సమర్పించవలెను. యజమానులు
(ఒక్కరైతే ఒకరు, దంపతులైతే ఇద్దరూను ) ఆ కలశాన్ని కుడి చేతితో మూసి ఉంచి
,ఇలా అనుకోవాలి .ఈ విధముగా కలశమును తయారు చేసి పూజను చేయునపుడు మొదటగా ఈ
శ్లోకమును చదువ వలెను.
మం || కలశస్య ముఖే విష్ణు : కంటే రుద్ర స్సమాశ్రితః
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మ మధ్యే మాతృ గణా స్మృతాః ||
ఋగ్వేదో ధ యజుర్వేద స్సామ వేదో హ్యధర్వణః
అంగైశ్చ సహితా స్సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః
శ్లో || గంగైచ యమునే చైవ గోదావరి ,సరస్వతి ,నర్మదా సింధు కావేర్యౌ జలేస్మిన్ సన్నిధం కురు.||
అనే ఈ శ్లోకమును చదువుకుని ఈ క్రింది విధంగా పూజించ వలెను.
ఏవం కలశ పూజాం కుర్యాత్ ,పూజార్ధం మమ దురిత క్షయ కారకాః కలశోదకేన ఓం దేవం సంప్రోక్ష్య
(కలశ మందలి ఉదకమును దేవునిపై చల్లాలి ) ,ఓం ఆత్మానం సంప్రోక్ష్య అని (ఆ నీటిని తనపై చల్లుకోవాలి ) ఓం పూజా ద్రవ్యాణి సంప్రోక్ష్య (పూజా ద్రవ్యములపై కూడా చల్లాలి ) కలశ మందలి నీటిని పై మంత్రం చదువుతూ పువ్వుతో గాని ,ఆకుతో గాని చల్లాలి .
మార్జనము: ఓం అపవిత్రః పవిత్రోవా సర్వా వస్థాం గతోపివా
యస్మరే త్పుండరీ కాక్షం సభాహ్యాభ్యంతర శ్సుచి :
అని పిదప కాసిన అక్షతలు ,పసుపు శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవి ప్రతిమపై వేసి ,ఆమెను తాకి నమస్కరించవలెను.
ప్రార్ధన : శ్లో || పద్మాసనే పద్మకరే సర్వ లోకైక పూజితే
నారాయణ ప్రియే దేవి సుప్రీతా భవ సర్వదా
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ప్రార్ధనా నమస్కారం సమర్పయామి అని దేవికి నమస్కరించ వలెను .
మం || కలశస్య ముఖే విష్ణు : కంటే రుద్ర స్సమాశ్రితః
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మ మధ్యే మాతృ గణా స్మృతాః ||
ఋగ్వేదో ధ యజుర్వేద స్సామ వేదో హ్యధర్వణః
అంగైశ్చ సహితా స్సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః
శ్లో || గంగైచ యమునే చైవ గోదావరి ,సరస్వతి ,నర్మదా సింధు కావేర్యౌ జలేస్మిన్ సన్నిధం కురు.||
అనే ఈ శ్లోకమును చదువుకుని ఈ క్రింది విధంగా పూజించ వలెను.
ఏవం కలశ పూజాం కుర్యాత్ ,పూజార్ధం మమ దురిత క్షయ కారకాః కలశోదకేన ఓం దేవం సంప్రోక్ష్య
(కలశ మందలి ఉదకమును దేవునిపై చల్లాలి ) ,ఓం ఆత్మానం సంప్రోక్ష్య అని (ఆ నీటిని తనపై చల్లుకోవాలి ) ఓం పూజా ద్రవ్యాణి సంప్రోక్ష్య (పూజా ద్రవ్యములపై కూడా చల్లాలి ) కలశ మందలి నీటిని పై మంత్రం చదువుతూ పువ్వుతో గాని ,ఆకుతో గాని చల్లాలి .
మార్జనము: ఓం అపవిత్రః పవిత్రోవా సర్వా వస్థాం గతోపివా
యస్మరే త్పుండరీ కాక్షం సభాహ్యాభ్యంతర శ్సుచి :
అని పిదప కాసిన అక్షతలు ,పసుపు శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవి ప్రతిమపై వేసి ,ఆమెను తాకి నమస్కరించవలెను.
ప్రార్ధన : శ్లో || పద్మాసనే పద్మకరే సర్వ లోకైక పూజితే
నారాయణ ప్రియే దేవి సుప్రీతా భవ సర్వదా
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ప్రార్ధనా నమస్కారం సమర్పయామి అని దేవికి నమస్కరించ వలెను .
అక్షతాన్ : శ్లో || అక్షతాన్ దవళాన్ దివ్యాన్ శాలీ యాన్ స్తండులాన్ శుభాన్ ,
హరిద్రా కుంకుమో పేతాన్ గృహ్యాతా మబ్ధి పుత్రికే ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాం అక్షతాన్ సమర్పయామి అని అక్షతలను (పసుపు కలిపిన బియ్యమును ) దేవిపై చల్లవలెను.
పుష్ప పూజ : శ్లో || మల్లికా జాజి కుసుమై శ్చం పకైర్వ కుళై స్తధా,
నీలోత్పలై : శ్చకల్హారై : పూజయామి హరిప్రియే .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాం పుష్పై: పూజయామి అని అన్నిరకముల పూవులతో దేవిని పూజించవలెను. ఈ షోడశోపచార పూర్తి అయిన తరువాత అధాంగ పూజ చేయవలెను.
అధాంగ పూజ
కుడి చేతిలోనికి కొన్ని అక్షతలను తీసుకుని క్రింది నామాలను చదువుతూ అక్షతలను దేవిపై చల్లవలెను .పసుపు లేదా కుంకుమతో నైననూ పూజించవచ్చును.
ఓం చంచలాయై నమః పాదౌ పూజయామి; ఓం చపలాయై నమః జానునీ పూజయామి; ఓం పీతాంబర ధరాయై నమః ఊరూం పూజయామి; ఓం కమల వాసిన్యై నమః కటిం పూజయామి; ఓం పద్మాలయాయై నమః నాభిం పూజయామి; ఓం మదన మాత్రే నమః స్తనౌ పూజయామి; ఓం లలితాయై నమః భుజ ద్వయం పూజయామి; ఓం కంబు కంట్యై నమః కంటం పూజయామి ; ఓం సుముఖాయై నమః ముఖం పూజయామి ; ఓం శ్రియై నమః ఒష్టౌ పూజయామి; ఓం సునాసికాయై నమః నాసికాం పూజయామి; ఓం సునేత్రై నమః నేత్రం పూజయామి; ఓం రమాయై నమః కర్ణౌ పూజయామి; ఓం కమలాయై నమః శిరః పూజయామి; ఓం వరలక్ష్మ్యై నమః సర్వాంణ్యం పూజయామి .
హరిద్రా కుంకుమో పేతాన్ గృహ్యాతా మబ్ధి పుత్రికే ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాం అక్షతాన్ సమర్పయామి అని అక్షతలను (పసుపు కలిపిన బియ్యమును ) దేవిపై చల్లవలెను.
పుష్ప పూజ : శ్లో || మల్లికా జాజి కుసుమై శ్చం పకైర్వ కుళై స్తధా,
నీలోత్పలై : శ్చకల్హారై : పూజయామి హరిప్రియే .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాం పుష్పై: పూజయామి అని అన్నిరకముల పూవులతో దేవిని పూజించవలెను. ఈ షోడశోపచార పూర్తి అయిన తరువాత అధాంగ పూజ చేయవలెను.
అధాంగ పూజ
కుడి చేతిలోనికి కొన్ని అక్షతలను తీసుకుని క్రింది నామాలను చదువుతూ అక్షతలను దేవిపై చల్లవలెను .పసుపు లేదా కుంకుమతో నైననూ పూజించవచ్చును.
ఓం చంచలాయై నమః పాదౌ పూజయామి; ఓం చపలాయై నమః జానునీ పూజయామి; ఓం పీతాంబర ధరాయై నమః ఊరూం పూజయామి; ఓం కమల వాసిన్యై నమః కటిం పూజయామి; ఓం పద్మాలయాయై నమః నాభిం పూజయామి; ఓం మదన మాత్రే నమః స్తనౌ పూజయామి; ఓం లలితాయై నమః భుజ ద్వయం పూజయామి; ఓం కంబు కంట్యై నమః కంటం పూజయామి ; ఓం సుముఖాయై నమః ముఖం పూజయామి ; ఓం శ్రియై నమః ఒష్టౌ పూజయామి; ఓం సునాసికాయై నమః నాసికాం పూజయామి; ఓం సునేత్రై నమః నేత్రం పూజయామి; ఓం రమాయై నమః కర్ణౌ పూజయామి; ఓం కమలాయై నమః శిరః పూజయామి; ఓం వరలక్ష్మ్యై నమః సర్వాంణ్యం పూజయామి .
పిమ్మట 108 నామములు కల లక్ష్మీ అష్టోత్తర
శతనామావళి తో ప్రతి నామమునకు అక్షతలు లేదా పసుపు లేదా కుంకుమను దేవిపై
వేస్తూ ఒక్కొక్క మంత్రమును చదువ వలెను .
శ్రీ లక్ష్మీ అష్టోత్తర శతనామావళి :
ఓం ప్రకృత్యై నమః ,
ఓం వికృత్యై నమః ,
ఓం విద్యాయై నమః ,
ఓం సర్వ భూత ప్రదాయైనమః
ఓం శ్రద్దాయై నమః
ఓం విభూత్యై నమః
ఓం సురభ్యై నమః
ఓం పరమాత్మికాయై నమః
ఓం వాచ్యై నమః
ఓం పద్మాలయాయై నమః 10
ఓం పద్మాయై నమః
ఓం శుచ్యై నమః
ఓం స్వాహాయై నమః
ఓం స్వధాయై నమః
ఓం సుధాయై నమః
ఓం ధన్యాయై నమః
ఓం హిరణ్మయై నమః
ఓం లక్ష్మ్యై నమః
ఓం నిత్య పుష్టాయై నమః
ఓం విభావర్యై నమః 20
ఓం ఆదిత్యై నమః
ఓం దీప్తాయై నమః
ఓం వసుధాయై నమః
ఓం వసుధారణ్యై నమః
ఓం కమలాయై నమః
ఓం కాంతాయై నమః
ఓం కామాక్ష్యై నమః
ఓం క్రోధ సంభవాయై నమః 30
ఓం అనుగ్రహ ప్రదాయై నమః
ఓం బుద్యై నమః
ఓం అనఘాయై నమః
ఓం హరి వల్లభాయై నమః
ఓం అశోకాయై నమః
ఓం అమృతాయై నమః
ఓం దీప్తాయై నమః
ఓం లోక శోక వినాశిన్యై నమః ,
ఓం ధర్మ నిలయయై నమః ,
ఓం కరుణాయై నమః
ఓం లోక మాత్రే నమః 40
ఓం పద్మ ప్రియాయై నమః
ఓం పద్మ హస్తాయై నమః
ఓం పద్మ సుందర్యై నమః
ఓం పద్మ ముఖ్యై నమః
ఓం పద్మనాభ ప్రియాయై నమః
ఓం రమాయై నమః
ఓం పద్మ మాలా ధరాయై నమః
ఓం దేవ్యై నమః 50
ఓం పద్మిన్యై నమః
ఓం పద్మ గంధిన్యై నమః
ఓం పుణ్య గందాయై నమః
ఓం సుప్రసన్నాయై నమః
ఓం ప్రసాదాభి ముఖ్యై నమః
ఓం ప్రభాయై నమః
ఓం చంద్రాయై నమః
ఓం చంద్ర సహోదర్యై నమః 60
ఓం చతుర్భుజాయై నమః
ఓం చంద్ర రూపాయై నమః
ఓం ఇందిరాయై నమః
ఓం ఇందు శీతలాయై నమః
ఓం ఆహ్లాద జనన్యై నమః
ఓం పుష్ణ్యై నమః
ఓం శివాయై నమః
ఓం శివ కర్త్ర్యై నమః
ఓం సత్యై నమః
ఓం విమలాయై నమః
ఓం విశ్వ జనన్యై నమః 70
ఓం పుష్ణ్యై నమః
ఓం దారిద్ర్య నాశిన్యై నమః
ఓం ప్రీతి పుష్కరిణ్యై నమః
ఓం శాంతాయై నమః
ఓం శుక్ల మాల్యాంబరాయై నమః
ఓం శ్రియై నమః
ఓం భాస్కర్యై నమః
ఓం బిల్వ నిలయాయై నమః
ఓం వరారోహాయై నమః
ఓం యశస్విన్యై నమః 80
ఓం వసుందరాయై నమః
ఓం ఉదారాంగాయై నమః
ఓం హరిణ్యై నమః
ఓం హేమ మాలిన్యై నమః
ఓం ధన ధాన్య కర్త్యై నమః
ఓం సిద్యై నమః
ఓం స్ర్యైణ సౌమ్యాయై నమః
ఓం శుభ ప్రదాయై నమః
ఓం నృప వేశ్మ గతానందాయై నమః
ఓం వరలక్ష్మై నమః 90
ఓం వసుప్రదాయై నమః
ఓం శుభాయై నమః
ఓం సముద్ర తనయాయై నమః
ఓం జయాయై నమః
ఓం మంగళా దేవ్యై నమః
ఓం విష్ణు వక్షస్థల స్థితాయై నమః
ఓం విష్ణు పత్న్యై నమః
ఓం ప్రసన్నాక్ష్యై నమః
ఓం ఓం నారాయణ సమాశ్రితాయై నమః 100
ఓం దారిద్ర్య ద్వంసిన్యై నమః
ఓం దేవ్యై నమః
ఓం సర్వోపద్రవ వారిణ్యై నమః
ఓం నవ దుర్గాయై నమః
ఓం మహా కాళ్యై నమః
ఓం బ్రహ్మ విష్ణు శివాత్మికాయై నమః
ఓం త్రికాల జ్ఞాన సంపన్నాయై నమః
ఓం భువనేశ్వర్యై నమః 108
ధూపం : శ్లో || దశాంగం గగ్గులో పేతం సుగంధంచ మనోహరం,
ధూపం గృహాణ కల్యాణి భక్తిత్వం ప్రతి గృహ్యాతామ్ ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ధూపం సమర్పయామి అని రెండు అగరు వత్తులను తీసుకుని వెలిగించి దూపమును దేవికి చూపించవలెను. సాంబ్రాణి పొగను కూడా వేయవచ్చును .
దీపం : శ్లో || ఘ్రుతావర్తి సంయుక్తం మంధకార వినాశకం
దీపం దాస్యామి తేదేవి గృహాణ ముదితా భవ.
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః దీపం సమర్పయామి అని వెలుగుతున్న దీపమును (రెండు అడ్డవత్తులు ,ఒక కుంభ వత్తి ఉన్న రెండవ కుందిలో నూనె వేసి కర్పూర హారతి పళ్ళెములో వెలుగుతున్న దీపముతో వెలిగించి ఆ దీపమును వెలిగించి దేవికి చూపించ వలెను )
నైవేద్యం : శ్లో || నైవేద్యం షడ్రసోపేతం దధి మద్వాజ్య సంయుతం,
నానా భక్ష్య ఫలోపేతం గృహాణ హరి వల్లభే .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః నైవేద్యం సమర్పయామి అని దేవికి ప్రత్యేకించి చేసిన పిండి వంటలు , పాయసం, పానకం, (శుద్దమైన నీటిలో బెల్లం, ఏలక్కాయల పొడి, మిరియాల పొడి, కలుపవలెను ) వడపప్పు (శుభ్రము చేసి నీటితో నాన బెట్టి నానిన పప్పును విడిగా తీసి పెట్టు కొనవలెను ) మరియు మహా నైవేద్యం కొరకు చేసిన అన్నం, నెయ్యి, పప్పు, కూరలు మొ||వి పూజ వద్ద పెట్టి మహానైవేద్యం దేవికి సమర్పించి నమస్కరించ వలెను. పళ్ళు కొబ్బరికాయ మొదలగునవి కూడా దేవి వద్ద ఉంచి పువ్వుతో నీళ్ళు చల్లుతూ ఎడమ చేత్తో గంట వాయిస్తూ 'ఓం ప్రాణాయ స్వాహా , ఓం అపానాయ స్వాహా ,ఓం వ్యానాయ స్వాహా , ఓం ఉదానాయ స్వాహా , ఓం సమానాయ స్వాహా ,శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః నైవేద్యం సమర్పయామి ' అంటూ ఆరు మార్లు చేతితో (చేతి లోని ఉద్దరిణెతో ) స్వామికి నివేదనం చూపించాలి .పిదప నైవేధ్యానంతరం' హస్తౌ ప్రక్షాళ యామి ' అని ఉద్దరిణెతో పంచ పాత్రలోని నీరు ముందు చెప్పిన అర్ఘ్య పాత్ర (పంచ పాత్ర కాకుండా విడిగా చెంబులో పెట్టుకునే నీళ్ళ పాత్ర )లో వదలాలి . తరువాత ' పాదౌ ప్రక్షాళ యామి ' అని మరోసారి నీరు అర్ఘ్య పాత్రలో ఉద్దరిణెతో వదలాలి. పునః శుద్దాచమనీయం సమర్పయామి. అని ఇంకొక పర్యాయం నీరు వదలాలి తదనంతరం ........
పానీయం : శ్లో || ఘన సార సుగందేన మిశ్రితం పుష్ప వాసితం
పానీయం గృహ్యాతాం దేవి శీతలం సుమనోహరం .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః పానీయం సమర్పయామి అని భోజనం అయిన తరువాత త్రాగుటకు నీరు ఇచ్చినట్లు భావించి కుడి చేత్తో నీటిని చూపుతూ ఎడమ చేత్తో గంట వాయించ
ధూపం గృహాణ కల్యాణి భక్తిత్వం ప్రతి గృహ్యాతామ్ ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ధూపం సమర్పయామి అని రెండు అగరు వత్తులను తీసుకుని వెలిగించి దూపమును దేవికి చూపించవలెను. సాంబ్రాణి పొగను కూడా వేయవచ్చును .
దీపం : శ్లో || ఘ్రుతావర్తి సంయుక్తం మంధకార వినాశకం
దీపం దాస్యామి తేదేవి గృహాణ ముదితా భవ.
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః దీపం సమర్పయామి అని వెలుగుతున్న దీపమును (రెండు అడ్డవత్తులు ,ఒక కుంభ వత్తి ఉన్న రెండవ కుందిలో నూనె వేసి కర్పూర హారతి పళ్ళెములో వెలుగుతున్న దీపముతో వెలిగించి ఆ దీపమును వెలిగించి దేవికి చూపించ వలెను )
నైవేద్యం : శ్లో || నైవేద్యం షడ్రసోపేతం దధి మద్వాజ్య సంయుతం,
నానా భక్ష్య ఫలోపేతం గృహాణ హరి వల్లభే .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః నైవేద్యం సమర్పయామి అని దేవికి ప్రత్యేకించి చేసిన పిండి వంటలు , పాయసం, పానకం, (శుద్దమైన నీటిలో బెల్లం, ఏలక్కాయల పొడి, మిరియాల పొడి, కలుపవలెను ) వడపప్పు (శుభ్రము చేసి నీటితో నాన బెట్టి నానిన పప్పును విడిగా తీసి పెట్టు కొనవలెను ) మరియు మహా నైవేద్యం కొరకు చేసిన అన్నం, నెయ్యి, పప్పు, కూరలు మొ||వి పూజ వద్ద పెట్టి మహానైవేద్యం దేవికి సమర్పించి నమస్కరించ వలెను. పళ్ళు కొబ్బరికాయ మొదలగునవి కూడా దేవి వద్ద ఉంచి పువ్వుతో నీళ్ళు చల్లుతూ ఎడమ చేత్తో గంట వాయిస్తూ 'ఓం ప్రాణాయ స్వాహా , ఓం అపానాయ స్వాహా ,ఓం వ్యానాయ స్వాహా , ఓం ఉదానాయ స్వాహా , ఓం సమానాయ స్వాహా ,శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః నైవేద్యం సమర్పయామి ' అంటూ ఆరు మార్లు చేతితో (చేతి లోని ఉద్దరిణెతో ) స్వామికి నివేదనం చూపించాలి .పిదప నైవేధ్యానంతరం' హస్తౌ ప్రక్షాళ యామి ' అని ఉద్దరిణెతో పంచ పాత్రలోని నీరు ముందు చెప్పిన అర్ఘ్య పాత్ర (పంచ పాత్ర కాకుండా విడిగా చెంబులో పెట్టుకునే నీళ్ళ పాత్ర )లో వదలాలి . తరువాత ' పాదౌ ప్రక్షాళ యామి ' అని మరోసారి నీరు అర్ఘ్య పాత్రలో ఉద్దరిణెతో వదలాలి. పునః శుద్దాచమనీయం సమర్పయామి. అని ఇంకొక పర్యాయం నీరు వదలాలి తదనంతరం ........
పానీయం : శ్లో || ఘన సార సుగందేన మిశ్రితం పుష్ప వాసితం
పానీయం గృహ్యాతాం దేవి శీతలం సుమనోహరం .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః పానీయం సమర్పయామి అని భోజనం అయిన తరువాత త్రాగుటకు నీరు ఇచ్చినట్లు భావించి కుడి చేత్తో నీటిని చూపుతూ ఎడమ చేత్తో గంట వాయించ
వలెను.
తాంబూలం : శ్లో || పూగీ ఫల సమాయుక్తం నాగ వల్లీ దళైర్యుతం
కర్పూర చూర్ణ సంయుక్తం తాంబూలం ప్రతి గృహ్యాతాం .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః తాంబూలం సమర్పయామి అని తాంబూలమును అనగా మూడు తమలపాకులు ,రెండు పోక చెక్కలు వేసి దేవి వద్ద ఉంచాలి. తాంబూలం వేసుకున్నాక నోరు కడుక్కొనుటకు నీరు ఇస్తున్నామని తలుస్తూ ,'తాంబూల చరవణానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి ' అంటూ ఉద్దరిణెతో నీరు అర్ఘ్య పాత్ర లో వదలాలి .
పిమ్మట కర్పూరం వెలిగించి .......
నీరాజనం : శ్లో || నీరాజనం సమానీతం కర్పూరేణ సమన్వితం
తుభ్యం దాస్యా మ్యహం దేవీ గృహ్యాతాం విష్ణు వల్లభే ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః నీరాజనం సమర్పయామి. అంటూ కర్పూర హారతి వెలిగించే పళ్ళెంలో కర్పూరం బిళ్ళలను వేసి ముందుగా దీపారాధనకు వెలిగించిన దీపంతో వెలిగించి ,ఎడమ చేత్తో గంట వాయిస్తూ కుడి చేత్తో హారతి పళ్ళెం పట్టుకుని త్రిప్పుతూ శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవికి హారతి ఇవ్వవలెను. హారతి పాటలు పాడ వచ్చును. కర్పూర హారతిని ఒక ప్రక్కకు పెట్టి ఒక చుక్క పంచ పాత్ర లోని నీరు హారతి పళ్ళెంలో వేయవలెను.
మంత్ర పుష్పం : శ్లో || పద్మాసనే పద్మ కరే సర్వ లోకైక పూజితే ,
నారాయణ ప్రియే దేవి సుప్రీతో భవ సర్వదా ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః మంత్ర పుష్పం సమర్పయామి. అని కొన్ని పువ్వులు ,అక్షతలు చేతిలోనికి తీసుకుని ,లేచి నిలబడి నమస్కరించి ఈ పువ్వులు ,అక్షతలు దేవిపై వేసి కూర్చోన వలెను.
ప్రదక్షిణాన్ : శ్లో || యానికానిచ పాపాని జన్మాంతర కృతానిచ,
తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే.
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ప్రదక్షిణం సమర్పయామి అని చేతిలో అక్షతలు ,పువ్వులు తీసుకుని లేచి నిలబడి మూడు సార్లు ఆత్మ ప్రదక్షిణ చేసి (అనగా తమ లో తాము చుట్టూ తిరిగి ) దేవికి నమస్కరించి ,సాష్టాంగ దండ ప్రమాణం చేసి (అనగా మగవారు పూర్తిగా పడుకుని తలను నేలకు ఆన్చి ,ఆడువారు మోకాళ్ళపై పడుకుని కుడికాలు ఎడమకాలు పై వేసి )తరువాత దేవిపై చేతిలో నున్న అక్షతలు పువ్వులు
కర్పూర చూర్ణ సంయుక్తం తాంబూలం ప్రతి గృహ్యాతాం .
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః తాంబూలం సమర్పయామి అని తాంబూలమును అనగా మూడు తమలపాకులు ,రెండు పోక చెక్కలు వేసి దేవి వద్ద ఉంచాలి. తాంబూలం వేసుకున్నాక నోరు కడుక్కొనుటకు నీరు ఇస్తున్నామని తలుస్తూ ,'తాంబూల చరవణానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి ' అంటూ ఉద్దరిణెతో నీరు అర్ఘ్య పాత్ర లో వదలాలి .
పిమ్మట కర్పూరం వెలిగించి .......
నీరాజనం : శ్లో || నీరాజనం సమానీతం కర్పూరేణ సమన్వితం
తుభ్యం దాస్యా మ్యహం దేవీ గృహ్యాతాం విష్ణు వల్లభే ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః నీరాజనం సమర్పయామి. అంటూ కర్పూర హారతి వెలిగించే పళ్ళెంలో కర్పూరం బిళ్ళలను వేసి ముందుగా దీపారాధనకు వెలిగించిన దీపంతో వెలిగించి ,ఎడమ చేత్తో గంట వాయిస్తూ కుడి చేత్తో హారతి పళ్ళెం పట్టుకుని త్రిప్పుతూ శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవికి హారతి ఇవ్వవలెను. హారతి పాటలు పాడ వచ్చును. కర్పూర హారతిని ఒక ప్రక్కకు పెట్టి ఒక చుక్క పంచ పాత్ర లోని నీరు హారతి పళ్ళెంలో వేయవలెను.
మంత్ర పుష్పం : శ్లో || పద్మాసనే పద్మ కరే సర్వ లోకైక పూజితే ,
నారాయణ ప్రియే దేవి సుప్రీతో భవ సర్వదా ||
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః మంత్ర పుష్పం సమర్పయామి. అని కొన్ని పువ్వులు ,అక్షతలు చేతిలోనికి తీసుకుని ,లేచి నిలబడి నమస్కరించి ఈ పువ్వులు ,అక్షతలు దేవిపై వేసి కూర్చోన వలెను.
ప్రదక్షిణాన్ : శ్లో || యానికానిచ పాపాని జన్మాంతర కృతానిచ,
తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే.
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః ప్రదక్షిణం సమర్పయామి అని చేతిలో అక్షతలు ,పువ్వులు తీసుకుని లేచి నిలబడి మూడు సార్లు ఆత్మ ప్రదక్షిణ చేసి (అనగా తమ లో తాము చుట్టూ తిరిగి ) దేవికి నమస్కరించి ,సాష్టాంగ దండ ప్రమాణం చేసి (అనగా మగవారు పూర్తిగా పడుకుని తలను నేలకు ఆన్చి ,ఆడువారు మోకాళ్ళపై పడుకుని కుడికాలు ఎడమకాలు పై వేసి )తరువాత దేవిపై చేతిలో నున్న అక్షతలు పువ్వులు
దేవిపై వేయవలెను .
వాయన దాన మంత్రః
ఇందిరా ప్రతి గృహ్ణాతు ఇందిరా వైద దాతిచ ,
ఇందిరా తారకో భాభ్యాం ఇందిరాయై నమో నమః
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః వాయన దానం సమర్పయామి అనుకుని శనగలు (నాన బెట్టినవి ),తాంబూలం (మూడు ఆకులు ,వక్క , అరటి పండు ), రవికల (జాకెట్టు )గుడ్డ ,పువ్వులు మరియు తయారు చేసిన పిండి వంటలను ఒక పళ్ళెము లోనికి 9 రకములు రకమునకు 9 వంతున గాని (లేదా ఎవరి శక్తి అనుసారముగా వారు ) తీసుకుని మరొక పళ్ళెము తో మూసి పైన కొంగును కప్పి ముత్తైదువుకు బొట్టు పెట్టి ఆమెను వరలక్ష్మీ దేవిగా భావించి ఈ వాయనమును అందిస్తూ ఇచ్చువారు ఇస్తినమ్మ వాయనం అని, పుచ్చుకున్నవారు పుచ్చు కొంటినమ్మ వాయనం అనాలి . ఈ విధంగా మూడు సార్లును ,నా వాయనం అందుకున్నదెవరు అని ఇచ్చేవారు ,నేనమ్మా వరలక్ష్మీ దేవిని అని పుచ్చుకునేవారు అనాలి . ఈ విధంగా మూడు సార్లును ,అడిగితి వరం అని ఇచ్చువారు ,ఇస్తి వరం అని పుచ్చు కొనువారు మూడు సార్లు అనాలి .ఈ విధంగా వాయనమును దేవికి సమర్పించి నమస్కరించవలెను.
ఆ రోజు సాయంత్రము ముత్తైదువులను పిలిచి పేరంటం చేసుకొన వచ్చును. (పేరంటం అనగా పసుపు ,కుంకుమ , గంధం, ముత్తైదువులకు ఇచ్చి శనగలు (నాన బెట్టినవి ), తాంబూలం (మూడు ఆకులు ,వక్క ,అరటి పండు ), రవికల (జాకెట్టు ) గుడ్డ ,పువ్వులు ఇవ్వ వలెను.
పునః పూజ : ఓం శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవ్యై నమః పునః పూజాంచ కరిష్యే అని చెప్పుకుని, పంచ పాత్రలోని నీటిని చేతితో తాకి ,అక్షతలు దేవిపై చల్లుతూ ఈ క్రింది మంత్రములు చదువు కొనవలెను .
ఛత్రం ఆచ్చాదయామి ,చామరం వీజయామి, నృత్యం దర్శయామి, గీతం శ్రావయామి .సమస్త రాజోపచార ,శక్త్యోప చార ,భక్త్యోపచార పూజాం సమర్పయామి. అనుకొని ,నమస్కరిస్తూ ఈ క్రింది శ్లోకమును చదువు కొనవలెను .
ఏతత్ఫలం శ్రీ వరలక్ష్మీ మాతార్పణ మస్తు అంటూ అక్షతలు నీటితో పాటు అరవేణంలో వదలవలెను . పిమ్మట ' శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రసాదం శిరసాగృహ్ణామి.' అనుకుని దేవి వద్ద అక్షతలు తీసుకుని తమ తమ తలలపై వేసుకొనవలెను. ఆ పిదప పసుపు గణపతి ఉన్న పళ్ళెము నొకసారి పైకి ఎత్తి తిరిగి క్రింద ఉంచి పళ్ళెము లో ఉన్న పసుపు గణపతిని తీసి దేవుని పీటము పై ఉంచ వలెను. దీనిని ఉద్వాసన చెప్పటం అంటారు.
శ్లో || యస్య స్మృత్యాచ నోమోక్త్యాత పః పూజా క్రియాది షు,
న్యూనం సంపూర్ణ తాం యాతి సద్యో వందే తమచ్యుతం ,
మంత్ర హీనం క్రియాహీనం భక్తి హీనం జనార్ధన ,
యత్పూజితం మయాదేవ పరిపూర్ణం తదస్తుతే.
అనయా ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచార పూజయాచ భగవాన్సర్వాత్మకః
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా స్సుప్రీతో వరదో భవతు ,శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి .
ఇందిరా ప్రతి గృహ్ణాతు ఇందిరా వైద దాతిచ ,
ఇందిరా తారకో భాభ్యాం ఇందిరాయై నమో నమః
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతాయై నమః వాయన దానం సమర్పయామి అనుకుని శనగలు (నాన బెట్టినవి ),తాంబూలం (మూడు ఆకులు ,వక్క , అరటి పండు ), రవికల (జాకెట్టు )గుడ్డ ,పువ్వులు మరియు తయారు చేసిన పిండి వంటలను ఒక పళ్ళెము లోనికి 9 రకములు రకమునకు 9 వంతున గాని (లేదా ఎవరి శక్తి అనుసారముగా వారు ) తీసుకుని మరొక పళ్ళెము తో మూసి పైన కొంగును కప్పి ముత్తైదువుకు బొట్టు పెట్టి ఆమెను వరలక్ష్మీ దేవిగా భావించి ఈ వాయనమును అందిస్తూ ఇచ్చువారు ఇస్తినమ్మ వాయనం అని, పుచ్చుకున్నవారు పుచ్చు కొంటినమ్మ వాయనం అనాలి . ఈ విధంగా మూడు సార్లును ,నా వాయనం అందుకున్నదెవరు అని ఇచ్చేవారు ,నేనమ్మా వరలక్ష్మీ దేవిని అని పుచ్చుకునేవారు అనాలి . ఈ విధంగా మూడు సార్లును ,అడిగితి వరం అని ఇచ్చువారు ,ఇస్తి వరం అని పుచ్చు కొనువారు మూడు సార్లు అనాలి .ఈ విధంగా వాయనమును దేవికి సమర్పించి నమస్కరించవలెను.
ఆ రోజు సాయంత్రము ముత్తైదువులను పిలిచి పేరంటం చేసుకొన వచ్చును. (పేరంటం అనగా పసుపు ,కుంకుమ , గంధం, ముత్తైదువులకు ఇచ్చి శనగలు (నాన బెట్టినవి ), తాంబూలం (మూడు ఆకులు ,వక్క ,అరటి పండు ), రవికల (జాకెట్టు ) గుడ్డ ,పువ్వులు ఇవ్వ వలెను.
పునః పూజ : ఓం శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవ్యై నమః పునః పూజాంచ కరిష్యే అని చెప్పుకుని, పంచ పాత్రలోని నీటిని చేతితో తాకి ,అక్షతలు దేవిపై చల్లుతూ ఈ క్రింది మంత్రములు చదువు కొనవలెను .
ఛత్రం ఆచ్చాదయామి ,చామరం వీజయామి, నృత్యం దర్శయామి, గీతం శ్రావయామి .సమస్త రాజోపచార ,శక్త్యోప చార ,భక్త్యోపచార పూజాం సమర్పయామి. అనుకొని ,నమస్కరిస్తూ ఈ క్రింది శ్లోకమును చదువు కొనవలెను .
ఏతత్ఫలం శ్రీ వరలక్ష్మీ మాతార్పణ మస్తు అంటూ అక్షతలు నీటితో పాటు అరవేణంలో వదలవలెను . పిమ్మట ' శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రసాదం శిరసాగృహ్ణామి.' అనుకుని దేవి వద్ద అక్షతలు తీసుకుని తమ తమ తలలపై వేసుకొనవలెను. ఆ పిదప పసుపు గణపతి ఉన్న పళ్ళెము నొకసారి పైకి ఎత్తి తిరిగి క్రింద ఉంచి పళ్ళెము లో ఉన్న పసుపు గణపతిని తీసి దేవుని పీటము పై ఉంచ వలెను. దీనిని ఉద్వాసన చెప్పటం అంటారు.
శ్లో || యస్య స్మృత్యాచ నోమోక్త్యాత పః పూజా క్రియాది షు,
న్యూనం సంపూర్ణ తాం యాతి సద్యో వందే తమచ్యుతం ,
మంత్ర హీనం క్రియాహీనం భక్తి హీనం జనార్ధన ,
యత్పూజితం మయాదేవ పరిపూర్ణం తదస్తుతే.
అనయా ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచార పూజయాచ భగవాన్సర్వాత్మకః
శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా స్సుప్రీతో వరదో భవతు ,శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి .
ఇతి పూజా విధానమ్ సంపూర్ణమ్
సూత పౌరాణి కుండు శౌనకుడు మొదలగు మహర్షులను చూచి యిట్లనియె : ముని వర్యులారా స్త్రీలకు సకల సౌభాగ్యములు కలుగునట్టి ఒక వ్రత రాజంబును పరమేశ్వరుడు పార్వతీ దేవికి చెప్పెను. దానిని చెప్పెదను వినుడు.
ఒకప్పుడు కైలాస పర్వతమున వజ్రములు, వైడూర్యములు, మణులు, మొదలగు వాటితో కూడిన సింహాసన మందు పరమేశ్వరుడు కూర్చుండి యుండగా పార్వతీ దేవి పరమేశ్వరునకు నమస్కరించి 'దేవా ! లోకమున స్త్రీలు ఏ వ్రతము చేసినచో సర్వ సౌభాగ్యములు ,పుత్ర పౌత్రాదులు కలిగి సుఖంబుగా నుందురో అట్టి వ్రతము నాకు చెప్పు మనిన ఆ పరమేశ్వరుడు ఈ విధంగా పలికెను. 'ఓ మనోహరీ ! స్త్రీలకు పుత్ర పౌత్రాది సంపత్తులను కలుగ చేసెడి వరలక్ష్మీ వ్రతము అను ఒక వ్రతము కలదు. ఆ వ్రతమును శ్రావణ మాస శుక్ర పక్ష పూర్ణిమకు ముందుగా వచ్చెడి శుక్రవారము నాడు చేయవలయు ' ననిన పార్వతీ దేవి యిట్లనియె . 'ఓ లోకారాధ్యా ! నీ వానతిచ్చిన వరలక్ష్మీ వ్రతమును ఎట్లు చేయ వలయును? ఆ వ్రతమునకు విధియేమి? ఏ దేవతను పూజింప వలయును? పూర్వము ఎవరిచే ఈ వ్రతము ఆచరింప బడినది? వీని నెల్ల వివరముగా చెప్ప వలయు ' నని ప్రార్ధింపగా పరమేశ్వరుండు పార్వతీ దేవిని చూచి యిట్లనియె - 'ఓ కాత్యాయినీ ! వరలక్ష్మీ వ్రతము వివరముగా చెప్పెదను వినుము. మగధ దేశమున కుండినము అను నొక పట్టణము కలదు. ఆ పట్టణము బంగారు ప్రాకారంబుల తోడను ,బంగారు గోడలు గల ఇండ్ల తోడను గూడి యుండెను.అట్టి పట్టణము నందు చారుమతి యను నొక బ్రాహ్మణ స్త్రీ కలదు. ఆ వనితా మణి పెనిమిటిని (భర్తని ) దేవునితో సమానముగా తలచి ప్రతి దినమును ఉదయమున మేల్కొని స్నానము చేసి పుష్పములచే పెనిమిటిని (భర్తను ) పూజ చేసిన పిదప అత్త మామలకు అనేక విధములైన ఉపచారములు చేసి ఇంటి పనులను చేసికొని ,గయ్యాళి గాక మితముగాను ,ప్రియముగాను భాషించుచు నుండెను.
ఇట్లుండగా ఆ మహా పతివ్రత యందు మహాలక్ష్మీ
దేవికి అనుగ్రహము కలిగి ఒకనాడు స్వప్నంబున ప్రసన్నయై ' ఓ చారుమతీ ! నేను
వరలక్ష్మీ దేవిని ,నీయందు నాకు అనుగ్రహము కలిగి ప్రత్యక్ష మైతిని .శ్రావణ
శుక్ల పూర్ణిమకు ముందుగా వచ్చెడు శుక్ర వారము నాడు నన్ను సేవించినచో నీకు
కోరిన వరములిచ్చెద ' నని వచించెను. చారుమతీ దేవి స్వప్నములోనే వరలక్ష్మీ
దేవికి ప్రదక్షణ నమస్కారములు చేసి -
శరణ్యే త్రిజగ ద్వంద్వే విష్ణు వక్ష స్థలా లయే||
అని అనేక విధముల స్తోత్రము చేసి 'ఓ జగజ్జననీ ! నీ కటాక్షంబు గలిగె నేని జనులు ధన్యులగును, విధ్వాంసులుగను , సకల సంపన్నులుగను, నయ్యెదరు. నేను నా జన్మాంతరమున చేసిన పుణ్య విశేషము వలన మీ పాడ దర్శనము నాకు కలిగెనని నమస్కరించెను. మహాలక్ష్మి సంతోషము చెంది చారుమతికి అనేక వరములిచ్చి అంతర్దానంబు (అదృశ్య మయ్యెను ) నొందెను. చారుమతి తక్షణంబున (వెంటనే ) నిదుర మేల్కొని ఇంటికి నాలుగు ప్రక్కలం జూచి వరలక్ష్మీ దేవిని గానక ' ఓహొ ! మనము కలగంటి 'మని ఆ స్వప్న వృత్తాంతమును పెనిమిటి (భర్త ) - మామగారు మొదలైన వారితో చెప్పగా , వారు ' ఈ స్వప్నము చాలా ఉత్తమ మైనదని ,శ్రావణ మాసము వచ్చిన తోడనే వరలక్ష్మీ వ్రతమును తప్పక చేయవలసిన 'దని , చెప్పిరి.
పిమ్మట చారుమతీ దేవియును ,స్వప్నంబును విన్న స్త్రీలను శ్రావణ మాసము ఎప్పుడు వచ్చునా యని ఎదురు చూచు చుండిరి . ఇట్లుండగా వీరి భాగ్యో దయంబున (అదృష్టము వలన ) శ్రావణ మాస పూర్ణిమకు ముందుగా వచ్చెడి శుక్రవారము వచ్చెను. అంత చారుమతి మొదలగు స్త్రీలందరును ఈ దినమే కదా వరలక్ష్మీ దేవి చెప్పిన దినమని ఉదయంబునే మేల్కాంచి స్నానము చేసి శుభ్రమైన వస్త్రములను కట్టుకుని చారుమతీ దేవి గృహమున ఒక ప్రదేశము నందు గో మయంబుచే (ఆవు పేడచే) అలికి మంటపమును ఏర్పరిచి అందు ఒక ఆసనము వైచి దానిపై బియ్యము పోసి కలశం ఏర్పరిచి అందు వరలక్ష్మీ దేవిని ఆవాహనము చేసి చారుమతి మొదలగు స్త్రీలందరూ మిగుల భక్తి యుక్తులై సాయంకాలమున -
శ్లో || పద్మాసనే పద్మకరే సర్వలోకైక పూజితే
నారాయణ ప్రియై దేవీ సుప్రీతా భవ సర్వదా ||
అను శ్లోకముచే ధ్యానా వాహనాది షోడశోపచార పూజలను చేసి తొమ్మిది సూత్రములు గల తోరములను దక్షిణ హస్తమున (కుడి చేతి యందు ) కట్టుకుని వరలక్ష్మీ దేవికి నానా విధ భక్ష్య భోజ్యంబులను (అన్ని రకముల పిండి వంటలను ) నైవేద్యము చేసి , ప్రదక్షిణము చేసిరి .
ఇట్లొక
ప్రదక్షిణము చేయగా నా స్త్రీలకందరికి కాళ్ళ యందు ఘల్లు ఘల్లు మను నొక
శబ్దము కలిగెను .అంత కాళ్ళను జూచుకొనిన గజ్జెలు మొదలగు నాభరణములు కలిగి
యుండ చారుమతి మొదలగు స్త్రీలందరూ 'ఓహొ ! ఇవి వరలక్ష్మీ దేవి కటాక్షము వలన
కలిగినవి ' అని పరమానందము పొంది మరియొక ప్రదక్షణము చేసిన హస్తములందు ధగ ధగ
మెరయు చుండు నవరత్న ఖచితములైన కంకణములు మొదలగు ఆభరణములు ఉండుట చూచిరి.
అంత ఆ స్త్రీలను తీసికొని గృహములకు పోవుటకు వారి వారి ఇండ్ల నుండి గుర్రములు ,ఏనుగులు, రధములు ,బండ్లను వరలక్ష్మీ దేవిని పూజించు చుండు స్థలమునకు వచ్చి నిలిచి యుండెను .పిదప చారుమతి మొదలగు స్త్రీలందరూ తమకు కల్పోక్త ప్రకారముగా పూజ చేయించిన బ్రాహ్మణోత్తముని గంధ పుష్పాక్షతలచే పూజించి పండ్రెండు కుడుములు ,పాయస దానంబిచ్చి దక్షిణ తాంబూలముల నొసంగి నమస్కారము చేసి బ్రాహ్మణో త్తమునిచే ఆశీర్వాదంబు నొంది వరలక్ష్మీ దేవికి నివేదనము చేసిన భక్ష్యాదులను బందువుల తోడ ఎల్లరును భుజించి , తమ కొరకు వచ్చి కాచుకొని యున్న గుర్రములు ,ఏనుగులు, మొదలగు వాహనముల నెక్కి తమ తమ ఇళ్ళకు పోయిరి. అపుడు వారు ఒకరితో నొకరు ' ఆహా ! చారుమతీ దేవి భాగ్యంబే మని చెప్ప వచ్చును. వరలక్ష్మీ దేవి తనంతట తానే స్వప్నములో వచ్చి ప్రత్యక్ష మయ్యెను. ఆ చారుమతీ దేవి వలననే గదా మనకిట్టి మహాభాగ్య సంపత్తులు గలిగేనని చారుమతీ దేవిని మిక్కిలి పొగడుచు తమ తమ ఇండ్లకు పోయి చేరిరి . నాటి నుండి యు చారుమతి మొదలగు స్త్రీ లందరును ప్రతి సంవత్సరము ఈ వ్రతంబు చేయుచూ పుత్ర పౌత్రాభి వృద్ది కలిగి ధన కనక వస్తు వాహనముల తోడ గూడుకుని సుఖంబుగ నుండిరి.
కావున ఓ పార్వతీ ! యీ ఉత్తమమైన వ్రతమును బ్రాహ్మణాది నాలుగు జాతులవారును చేయవచ్చును .అటు లొనర్చిన సర్వ సౌభాగ్యములు కలిగి సుఖముగ నుందురు .ఈ కథను విను వారలకు ,చదువు వారలకు వరలక్ష్మీ ప్రసాదము వలన సకల కార్యంబులు సిద్దించును.
ఆ చారుమతీ దేవి చేసిన వ్రతమును లోకమంతా చేశారు .లోకమంతా చేసిన వ్రతమును మనమూ చేశాము .వ్రత లోపమైనా కధ లోపం కారాదు. భక్తి తప్పినా ఫలం తప్పరాదు.సర్వే జనాః సుఖినో భవంతు అని నమస్కారము చేయవలెను.
ఇది భవిష్యోత్తర పురాణము నందు పార్వతీ పరమేశ్వర సంవాదమైన వరలక్ష్మీ వ్రత కల్ప కధా సంపూర్ణము
No comments:
Post a Comment